Wentylatory kanałowe

W instalacjach, w których powietrze musi pokonać opory przewodów, kolan i kratek, zwykły wentylator ścienny ma ograniczony zakres pracy. Rozwiązanie kanałowe pozwala uzyskać stabilniejszy nawiew lub wywiew, lepsze dopasowanie do średnicy przewodów i przewidywalną pracę w obiektach mieszkaniowych, biurowych, gastronomicznych, publicznych oraz przemysłowych. Przy większych wymaganiach projektowych warto dobierać wentylatory do systemów wentylacji pod kątem wydajności, hałasu i oporów całej instalacji. Taki wentylator stanowi podstawowy element wentylacji mechanicznej. Stabilna wymiana powietrza sprzyja komfortowi użytkowników i ogranicza ryzyko zawilgocenia przegród.

Gdzie kanałowy wentylator daje przewagę?

W naszej praktyce projektowej wentylator kanałowy wybiera się wtedy, gdy istotny jest transport powietrza na większą odległość i utrzymanie parametrów mimo oporów instalacji. Urządzenie pracuje bezpośrednio w kanale, dlatego niektóre modele mogą być montowane w pionie lub poziomie oraz pracować po stronie nawiewnej albo wywiewnej. Takie rozwiązanie sprawdza się zwłaszcza w pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności lub temperaturze, takich jak kuchnie, łazienki i piwnice, a także w strefach wymagających cichej pracy, na przykład w archiwach, bibliotekach i salach konferencyjnych.

Różnica względem prostych modeli osiowych montowanych na ścianie polega głównie na zdolności pokonywania oporów instalacji. Przy krótkim odcinku przewodu wystarczy rozwiązanie prostsze, ale przy filtrach, tłumikach i kilku kolanach ważniejszy staje się spręż niż sama moc silnika.

Który typ sprawdza się w danej instalacji?

O wyborze decyduje charakter przewodów, a nie sama średnica przyłącza. Wentylator kanałowy osiowy sprawdza się przy niższych oporach i krótszych trasach. Wentylator kanałowy o przepływie mieszanym ma kompaktową obudowę i wytwarza wyższe ciśnienie, dlatego znajduje zastosowanie w typowych instalacjach bytowych i komercyjnych.

Gdy układ stawia większy opór, bezpieczniej sięgnąć po wentylatory promieniowe, które lepiej utrzymują wymagany spręż statyczny w Pa, czyli parametr potrzebny do pokonywania oporów instalacji. W obiektach wrażliwych akustycznie warto rozważyć wentylator kanałowy z obudową dźwiękochłonną. Znaczenie ma także budowa urządzenia, bo wirnik odpowiada za charakter przepływu, silnik za regulację i pobór energii, a obudowa z tworzywa lub blachy ocynkowanej wpływa na trwałość oraz akustykę. W instalacjach stosuje się wersje do kanałów okrągłych i prostokątnych.

Jak czytać parametry, które naprawdę decydują o doborze?

Dobór z katalogu wyłącznie na podstawie średnicy prawie zawsze prowadzi do korekt na budowie. Ten sam przewód może zachowywać się zupełnie inaczej w krótkiej instalacji mieszkaniowej i w rozbudowanym układzie z filtrem, przepustnicami oraz rozgałęzieniami. Jeżeli wentylator ma pracować w instalacji nawiewnej lub wywiewnej, punkt pracy należy określić dla najbardziej wymagającego odcinka instalacji.

Przy doborze weryfikujemy:

• wydajność wentylatora kanałowego w m³/h, dopasowaną do wymaganego strumienia powietrza,
• spręż statyczny wentylatora kanałowego w Pa, dopasowany do długości przewodów, kolan, filtrów i kratek,
• średnicę kanału wentylacyjnego w mm, zgodną z instalacją, bez niepotrzebnego zmniejszania przekroju,
• poziom hałasu wentylatora kanałowego w dB, istotny przy montażu nad sufitem lub w pobliżu strefy pracy,
• rodzaj silnika i sterowania, w tym stałe biegi albo regulator obrotów wentylatora kanałowego 0-10 V.

W obiektach o zmiennym obciążeniu dobrze sprawdza się silnik EC, czyli elektronicznie komutowany, ponieważ pozwala precyzyjnie ograniczać zużycie energii bez utraty kontroli nad przepływem.

Co zapewnia niski hałas i stabilną pracę przez lata?

Cicha i skuteczna praca zaczyna się na etapie montażu. Nawet dobrze dobrany wentylator kanałowy traci wydajność, gdy przekrój przewodu jest zmniejszony tuż przy króćcu, kanał pozostaje zwichrowany albo brakuje odcinka prostego przed wlotem i za wylotem. W praktyce pozostawia się co najmniej 1 średnicę kanału przed urządzeniem i 3 średnice za nim, a drgania ogranicza elastyczne mocowanie; w bardziej złożonych trasach krótkie odcinki przewodów elastycznych ułatwiają montaż i tłumienie drgań. Nie powinny być jednak stosowane jako zamienniki dłuższych odcinków sztywnych.

Przy wywiewie wilgotnego powietrza potrzebny bywa spadek kanału i odprowadzenie kondensatu, a przy lekkim zapyleniu filtr chroniący wirnik oraz łożyska. Odpowiedni stopień ochrony, np. IP44 lub wyższy, ma znaczenie w pomieszczeniach wilgotnych, ale nie zastępuje poprawnego podłączenia i zabezpieczenia całej instalacji. Jeżeli na anemostacie pojawia się słaby przepływ mimo wysokich obrotów i rośnie hałas, przyczyną bywa zbyt mała średnica, zbyt mały spręż albo opory większe, niż założono; w takich realizacjach dobieramy parametry do rzeczywistego układu kanałów.