Centrale wentylacyjne

Odpowiednio dobrana centrala wentylacyjna porządkuje gospodarkę powietrzną w budynku, stabilizuje pracę instalacji i ogranicza zużycie energii. W systemach HVAC, czyli wentylacji, klimatyzacji i ogrzewania, w których stosuje się wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną, oznacza to kontrolowany nawiew świeżego powietrza, stabilny wywiew i niższe straty ciepła, a przy systemach rekuperacji także oszczędności w ogrzewaniu sięgające około 30%.

Rola centrali w systemie HVAC

W praktyce centrala wentylacyjna nie tylko przetłacza powietrze, ale też przygotowuje je do obiegu w obiekcie. Łączy w jednej obudowie filtry powietrza, wentylatory nawiewne i wywiewne, wymiennik ciepła w układzie krzyżowym, przeciwprądowym albo obrotowym, a zależnie od konfiguracji również nagrzewnicę, chłodnicę i automatykę sterującą.

Rekuperator jest rodzajem centrali wentylacyjnej, a nie pełnym synonimem tej grupy urządzeń. Najczęściej oznacza kompaktowy układ z odzyskiem ciepła, stosowany w domach i małych obiektach usługowych. Szersza grupa obejmuje także centrale nawiewne, nawiewno-wywiewne, wentylacyjno-klimatyzacyjne oraz urządzenia modułowe i sekcyjne do biur, szkół, hoteli, obiektów przemysłowych i pomieszczeń czystych.

Dobór do obiektu i pracy instalacji

W doborze liczą się realne warunki pracy, nie sama moc z katalogu. Właściwie dopasowana centrala utrzymuje wymagany strumień powietrza w m³/h – od kilkuset w małych obiektach do kilkudziesięciu tysięcy w instalacjach komercyjnych. Mieści się w dostępnej przestrzeni, umożliwia dostęp serwisowy od strony filtrów i pracuje przy oporach instalacji bez przeciążania wentylatorów.

Miejsce montażu decyduje o konstrukcji obudowy, izolacji akustycznej i termicznej oraz o dopuszczeniu do pracy w strefie ogrzewanej lub nieogrzewanej. Najczęstszy schemat doboru wygląda tak:

• w domach i małych lokalach sprawdza się układ kompaktowy z odzyskiem ciepła, niskim poziomem hałasu i obejściem letnim
• w biurach, szkołach i hotelach częściej potrzebna jest centrala modułowa lub sekcyjna z nagrzewnicą, chłodnicą i automatyką zintegrowaną z BMS, czyli systemem zarządzania budynkiem
• w przemyśle oraz w pomieszczeniach czystych znaczenie mają wykonanie higieniczne, szczelność, rozbudowana filtracja i wygodny dostęp serwisowy

Przebieg obróbki powietrza i odzysku ciepła

W układzie nawiewno-wywiewnym każda sekcja ma konkretne zadanie, dlatego warto oceniać cały proces, a nie pojedynczy podzespół. Właściwie skonfigurowana centrala wentylacyjna pracuje stabilnie latem i zimą, a automatyka ogranicza zbędne zużycie energii.

Typowa sekwencja pracy obejmuje:

• pobór powietrza zewnętrznego i usuwanie powietrza zużytego
• filtrację na nawiewie i wywiewie
• przekazanie energii w wymienniku ciepła
• dogrzanie lub schłodzenie strumienia przez nagrzewnicę albo chłodnicę
• transport powietrza przez wentylator nawiewny i wentylator wywiewny
• korektę pracy dzięki obejściu letniemu, czujnikom i automatyce sterującej

Taki układ zapewnia pełną kontrolę nad jakością powietrza niezależnie od pogody i wahań ciągu grawitacyjnego.

Jakość wykonania, higiena i parametry energetyczne

Przy inwestycjach komercyjnych sama wydajność nie wystarcza. O jakości centrali decydują również szczelność i izolacja obudowy, poziom filtracji, sprawność odzysku ciepła, SFP, czyli moc właściwa wentylatora, oraz komplet dokumentacji potrzebnej do projektowania, montażu i odbioru.

Przy ocenie warto zwrócić uwagę na rozwiązania obejmujące:

• izolowaną termicznie i akustycznie obudowę, która ogranicza straty ciepła i hałas
• silniki EC, czyli elektronicznie komutowane, które obniżają zużycie energii przy częściowym obciążeniu
• filtrację opisaną klasami według ISO 16890; w starszych projektach spotkają Państwo jeszcze oznaczenia G4 lub F7
• automatykę z komunikacją z systemami nadrzędnymi, co upraszcza nadzór, integrację i serwis

W przypadku central sekcyjnych dostarczanych jako maszyna nieukończona znaczenie ma poprawna zabudowa zgodnie z dokumentacją i wymaganiami dyrektywy maszynowej 2006/42/WE. Przy nietypowych projektach nasz zespół dobiera urządzenie do rzeczywistych oporów instalacji, wymaganej filtracji i sposobu sterowania, co pozwala ograniczyć korekty na budowie.